Siarcod. Nadroedd. Crocodeilod.

Mae'r anifeiliaid hyn yn aml yn ymddangos mewn ffilmiau, llyfrau a straeon newyddion fel rhai o greaduriaid mwyaf peryglus y byd.

Ond ai'r anifeiliaid sy'n codi ofn arnom ni yw'r rhai sy'n fwyaf tebygol o'n niweidio ni?

Yn y gweithgaredd hwn, byddwch chi'n ymchwilio i gasgliad o greaduriaid o bob rhan o'r byd, yn archwilio'r dystiolaeth, ac yn darganfod a ydy'r ffordd maen nhw'n edrych yn cyd-fynd â'r realiti.

Erbyn diwedd y gweithgaredd, byddwch chi'n creu eich Mynegai Creaduriaid Mwyaf Marwol eich hun ac yn penderfynu pa greaduriaid sydd wir yn haeddu eu lle ar frig y tabl.

Argraffiadau Cyntaf

Cyn ymchwilio i'r dystiolaeth, dewiswch y tri chreadur sy'n fwyaf peryglus i bobl yn eich barn chi o'r rhestr isod.

Peidiwch â chwilio am unrhyw wybodaeth eto. Defnyddiwch eich greddf.

Ystyriwch eich dewisiadau. Pam y tri hyn?

Pa greadur ar y rhestr hon sy'n achosi'r nifer mwyaf o farwolaethau pobl bob blwyddyn yn eich barn chi?

Beth wnaeth ddylanwadu ar eich penderfyniad?

Ydych chi'n credu bod creadur mwyaf marwol y byd ar y rhestr hon?

Ffeiliau Ffeithiau am Greaduriaid

Cyn i chi ddechrau: Mae'r gweithgaredd hwn yn cynnwys delweddau o anifeiliaid, parasitiaid a chreaduriaid eraill a all fod yn annifyr i rai pobl, neu godi ofn arnyn nhw. Cofiwch mai nod y gweithgaredd hwn yw archwilio sut mae ein canfyddiadau o berygl yn cymharu â'r dystiolaeth.

Rydyn ni wedi creu ffeil ffeithiau am yr holl greaduriaid hyn a mwy. Dewiswch anifail i ddysgu mwy.

Ffeil Ffeithiau a Ddewiswyd:

Ymarfer:

Darllenwch Ffeiliau Ffeithiau y gwahanol greaduriaid a gwnewch nodyn o unrhyw beth sy'n eich synnu chi.

Wrth i chi ddarllen, meddyliwch:

• Pa greaduriaid sy'n ymddangos yn wirioneddol beryglus i bobl?
• Pa greaduriaid allai fod yn beryglus mewn ffyrdd nad oeddech chi'n ei disgwyl?
• Mae gan rai creaduriaid enw am fod yn beryglus - ond oes yna unrhyw greaduriaid sy'n ymddangos yn llai peryglus nag y byddai rhywun yn ei feddwl?

Pan fyddwch chi'n barod, ewch yn ôl i'r tri chreadur roeddech chi wedi eu dewis gynt fel y tri mwyaf peryglus i bobl.

Ydych chi'n dal i gytuno â'ch dewisiadau?

Y Darn Coll

Rydych chi bellach wedi archwilio'r dystiolaeth ac efallai hyd yn oed wedi newid rhai o'ch rhagfynegiadau.

Ond mae darn o wybodaeth ar goll o hyd.

Mae'r ffeiliau ffeithiau yn dweud wrthych chi sut gall pob creadur effeithio ar bobl, ond dydyn nhw ddim yn dweud wrthych chi pa mor aml y mae'r effeithiau hyn yn digwydd.

Efallai bod gan greadur ddannedd miniog, fenwm pwerus neu gryfder anhygoel, ond ydy hynny'n awtomatig yn ei wneud yn un o'r creaduriaid mwyaf marwol ar y Ddaear?

I ateb y cwestiwn hwn, mae angen data ar wyddonwyr.

Yn y rhan hon, byddwch chi'n ymchwilio i dystiolaeth o'r byd go iawn am yr effaith y mae gwahanol greaduriaid yn ei chael ar boblogaethau dynol ac yn darganfod a oedd eich rhagfynegiadau yn gywir.

Ai'r creaduriaid mwyaf marwol fydd y rhai roeddech chi'n eu disgwyl?

Mae'n bryd i ni ddarganfod y ffeithiau.

Sgoriau Marwolaethau

Dyma'r rhestr o'r anifeiliaid eto. Y tro hwn, pan fyddwch chi'n clicio arnyn nhw, byddan nhw'n datgelu eu sgôr yn ein tabl marwolaethau isod.

Sgôr	Creadur	Amcangyfrif o nifer y Marwolaethau Dynol (2023-2024*)	Prif Achos Marwolaethau:
1	Mosgito	760,000	Malaria a chlefydau feirysol eraill
2	Person	600,000	Trais a gwrthdaro
3	Neidr	100,000	Cnoadau fenymig
4	Ci	40,000	Heintio â feirws y Gynddaredd
5	Malwen Dŵr Croyw	14,000	Clefyd llyngyren ledog barasitig
6	Chwilen Lofruddiog	8,000	Parasit clefyd Chagas
7	Llyngyren Fain	4,000	Heintiau a rhwystrau coluddol
8	Sgorpion	3,000	Pigiadau fenymig
9	Llyngyren	2,000	Heintiau cystiau meinweoedd a'r ymennydd
10	Pryf Tsetse	1,500	Parasit salwch cysgu
11	Crocodeil / Aligator	1,000	Cudd-ymosodiadau
11	Eliffant	1,000	Sathru a gwrthdaro
13	Hipopotamws	500	Ymosodiadau tiriogaethol amddiffynnol
13	Gwenyn / Gwenyn Meirch / Cacwn	500	Adweithiau alergaidd difrifol
15	Llew	300	Ymosodiadau ysglyfaethu a thiriogaethol
16	Slefren	100	Pigiadau fenymig
17	Corryn	50	Cnoadau fenymig
18	Arth	20	Ergydion a llarpio amddiffynnol
19	Siarc	6	Cnoadau archwiliol
20	Blaidd	5	Ymosodiadau cnud neu amddiffynnol

*Fel y cyhoeddwyd gan Our World in Data gan ddefnyddio adroddiadau diweddaraf y Sefydliad Metrigau Iechyd a Gwerthuso (IHME), Global Burden of Disease 2023/2024, ac amcangyfrifon epidemiolegol wedi'u diweddaru Sefydliad Iechyd y Byd.

Beth sy'n gwneud rhywbeth yn farwol?

Efallai bod y sgoriau yn yr adran flaenorol wedi'ch synnu chi.

Mae llawer o bobl yn meddwl am greaduriaid peryglus fel ysglyfaethwyr mawr â dannedd miniog, genau pwerus neu fenwm marwol. Ond mae'r creaduriaid sy'n cael yr effaith fwyaf ar bobl yn amrywiol tu hwnt.

Er mwyn deall pam mae gan rai creaduriaid sgôr uwch nag eraill, mae angen i ni archwilio'r ffyrdd gwahanol y gall pethau byw effeithio ar bobl.

Ysglyfaethwyr

Mae ysglyfaethwyr yn hela ac yn lladd anifeiliaid eraill i gael bwyd. Yn aml, mae ganddyn nhw addasiadau fel dannedd miniog, crafangau, cyflymder, cuddliw neu enau pwerus sy'n eu helpu i ddal ysglyfaeth.

Mae enghreifftiau yn y gweithgaredd hwn yn cynnwys y canlynol:

• Siarc Mawr Gwyn
• Blaidd Llwyd
• Llew Affrica
• Crocodeil y Nîl

Mae ysglyfaethwyr yn aml yn cael eu portreadu fel y creaduriaid mwyaf peryglus ar y Ddaear. Fodd bynnag, nid pobl yw'r ysglyfaeth maen nhw'n ei ffafrio fel arfer. Mewn llawer o achosion, mae'r ymosodiadau yn digwydd oherwydd bod anifail yn teimlo ei fod o dan fygythiad, yn amddiffyn tiriogaeth, neu'n camgymryd person am rywogaeth arall.

Cnoi cil: Pam mae ysglyfaethwyr yn ymddangos mor aml mewn straeon, ffilmiau ac adroddiadau newyddion am anifeiliaid peryglus?

Creaduriaid Fenymig

Mae anifeiliaid fenymig yn cynhyrchu tocsinau sy'n eu helpu i'w hamddiffyn eu hunain neu ddal ysglyfaeth.

Mae enghreifftiau yn cynnwys:

• Gwiber Cennau Llif
• Corryn Gwe Twmffat Sydney
• Heliwr Marwol (Deathstalker)
• Slefren Focs Awstralia

Mae gwahanol fenymau yn effeithio ar y corff mewn gwahanol ffyrdd. Mae rhai ohonyn nhw'n ymosod ar y system nerfol, tra bod eraill yn niweidio'r pibellau gwaed, y meinweoedd neu'r organau.

Er bod llawer o greaduriaid fenymig yn llawer llai na phobl, gall eu fenwm eu gwneud yn eithriadol o beryglus.

Cnoi cil: Sut gall anifail bach fod yn fwy peryglus nag anifail llawer mwy?

Creaduriaid sy'n Lledaenu Clefydau

Mae rhai creaduriaid nad ydyn nhw'n gwneud pobl yn sâl yn uniongyrchol. Yn hytrach, maen nhw'n lledaenu organebau sy'n achosi clefydau.

Mae enghreifftiau yn cynnwys:

• Mosgito Gambiae
• Pryf Tsetse y Safana
• Pry Cusan
• Malwen Biomphalaria
• Ci Domestig

Mae creaduriaid fector yn chwarae rôl bwysig yng nghylchred bywyd llawer o barasitiaid a phathogenau. Hebddyn nhw, byddai llawer o glefydau yn ei chael hi'n anodd lledaenu o un lletywr i'r llall.

Fodd bynnag, gall rhai anifeiliaid hefyd ledaenu clefydau drwy gnoadau, poer, bwyd wedi'i halogi neu gysylltiad agos â phobl. Mae cŵn yn enghraifft o rywogaeth sy'n gallu trosglwyddo clefydau mewn rhannau o'r byd.

Cnoi cil: Pam y gall pryfyn bychan weithiau gael effaith fwy ar iechyd pobl nag ysglyfaethwr mawr?

Parasitiaid

Mae parasitiaid yn byw mewn organeb arall, neu arni, ac maen nhw'n dibynnu ar eu lletywr am fwyd, cysgod neu i atgenhedlu.

Mae enghreifftiau yn cynnwys:

• Llyngyren Porc
• Llyngyren Fain Fawr Ddynol

Yn wahanol i ysglyfaethwyr, dydy parasitiaid ddim fel arfer yn lladd eu lletywyr yn gyflym. Yn hytrach, maen nhw'n goroesi drwy ecsbloetio eu lletywyr dros gyfnodau hir.

Mae llawer o barasitiaid wedi esblygu dros gylchredau bywyd cymhleth yn cynnwys nifer o letywyr ac addasiadau rhyfeddol sy'n eu helpu i oroesi a lledaenu.

Cnoi cil: Pam ydych chi'n credu bod parasitiaid yn aml yn cael eu hanghofio pan mae pobl yn trafod creaduriaid peryglus?

Anifeiliaid Amddiffynnol Mawr

Dydy pob anifail peryglus ddim yn ysglyfaethwr.

Gall rhai anifeiliaid mawr fod yn eithriadol o beryglus pan maen nhw'n teimlo eu bod nhw o dan fygythiad, wedi'u syfrdanu, neu'n amddiffyn eu hepil.

Mae enghreifftiau yn cynnwys:

• Hipopotamws Cyffredin
• Eliffant Gwylltir Affrica

Dydy'r anifeiliaid hyn ddim yn hela pobl am fwyd, ond gall eu maint, eu cryfder a'u cyflymder olygu bod dod ar eu traws yn eithriadol o beryglus.

Cnoi cil: Sut gall ymddygiad anifail amddiffynnol fod yn wahanol i ymddygiad ysglyfaethwr?

Pobl

Mae pobl yn wahanol i'r holl greaduriaid eraill yn y gweithgaredd hwn.

Gallwn ni addasu amgylcheddau, datblygu technoleg, teithio ar draws y byd a chyfleu gwybodaeth gymhleth.

Gall pobl effeithio ar bobl eraill yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol, sy'n golygu ei bod yn anodd eu cymharu â'r creaduriaid eraill yn yr ymchwiliad hwn.

Cnoi cil: A ddylai pobl gael eu cynnwys yn yr un rhestr sgoriau â siarcod, parasitiaid a mosgitos, neu ydyn nhw'n perthyn i'w categori eu hunain?

Y Darlun Mawr

Pan mae pobl yn meddwl am greaduriaid marwol, maen nhw'n aml yn canolbwyntio ar anifeiliaid sy'n edrych yn frawychus.

Fodd bynnag, mae'r dystiolaeth yn dangos fod yna sawl gwahanol fath o berygl.

Mae rhai creaduriaid yn:

• Hela a lladd ysglyfaeth.
• Defnyddio fenwm.
• Lledaenu clefydau.
• Byw fel parasitiaid.
• Achosi niwed wrth amddiffyn eu hunain.
• Newid amgylcheddau ac effeithio ar rywogaethau eraill.

Mae deall risg yn golygu edrych y tu hwnt i sut mae rhywbeth yn edrych a chanolbwyntio ar dystiolaeth.

Mae Risg yn dibynnu ar Leoliad

Dangosodd y sgoriau marwolaeth fod rhai creaduriaid yn cael effaith lawer mwy ar bobl nag y byddai llawer o bobl yn ei ddisgwyl.

Fodd bynnag, mae yna ffactor pwysig arall i'w ystyried.

Gall creadur ddim ond achosi risg os yw pobl yn debygol o ddod ar ei draws.

Mae hyn yn golygu y gall y creadur mwyaf marwol fod yn wahanol iawn gan ddibynnu ar ble yn y byd rydych chi'n byw.

Cyn i chi Ddechrau

Mae'r Ffeiliau Ffeithiau am Greaduriaid yn y gweithgaredd hwn yn canolbwyntio ar un rhywogaeth gynrychioliadol ar gyfer pob math o greadur.

Yn y rhan fwyaf o achosion, cafodd y rhywogaethau hyn eu dewis oherwydd eu bod ymhlith y rhai mwyaf peryglus, eu bod yn bwysig o safbwynt meddygol neu'n enghreifftiau adnabyddus yn eu grŵp.

Er enghraifft:

• Cafodd y Mosgito Gambiae ei ddewis am ei fod yn gludwr pwysig o falaria.
• Cafodd Crocodeil y Nîl ei ddewis am ein bod ni'n gwybod ei fod yn ymosod ar bobl.
• Cafodd Corryn Gwe Twmffat Sydney ei ddewis am fod ei fenwm yn arwyddocaol yn feddygol.

Dydy'r enghreifftiau hyn ddim yn cynrychioli pob rhywogaeth yn y grŵp hwnnw.

Wrth gwblhau'r her hon, meddyliwch am y rhywogaeth enghreifftiol a'r math ehangach o greadur y mae'n ei gynrychioli.

Beth ddylech chi ei ystyried?

Wrth greu eich rhestr sgoriau, meddyliwch yn ofalus am y canlynol:

• Sut mae'r creadur hwn yn effeithio ar bobl?
• Ydy e'n ymosod yn uniongyrchol ar bobl?
• Ydy e'n defnyddio fenwm?
• Ydy e'n lledaenu clefyd?
• Ydy e'n gweithredu fel parasit neu letywr?
• Ydy e i'w gael yn yr ardal sydd dan sylw gennych chi?
• Pa mor debygol yw hi y bydd pobl yn dod ar ei draws?
• Pa mor gyffredin yw'r risg yn yr ardal honno?

Er enghraifft, gall Ci Domestig ledaenu'r gynddaredd mewn rhannau o'r byd. Fodd bynnag, mae'r gynddaredd yn eithriadol o brin yng Nghymru, felly gall cŵn gael eu sgorio'n wahanol yng Nghymru o gymharu â rhannau o Affrica.

Cofiwch:

Dydy creadur peryglus ddim bob amser yn creu'r un lefel o risg ym mhob man.

Her 1: Affrica

Dychmygwch eich bod chi'n asesu'r risgiau y mae pobl sy'n byw yn Affrica yn eu hwynebu.

Crëwch eich 5 Creadur Mwyaf Marwol ar gyfer Affrica..

Esboniwch eich dewisiadau.

Her 2: Awstralia

Dychmygwch eich bod chi'n asesu'r risgiau y mae pobl sy'n byw yn Awstralia yn eu hwynebu.

Crëwch eich 5 Creadur Mwyaf Marwol ar gyfer Awstralia..

Esboniwch eich dewisiadau.

Her 3: Cymru

Dychmygwch eich bod chi'n asesu'r risgiau y mae pobl sy'n byw yng Nghymru yn eu hwynebu.

Crëwch eich 5 Creadur Mwyaf Marwol ar gyfer Cymru..

Esboniwch eich dewisiadau.

Myfyrio

Cymharwch eich tair rhestr.

• Pa greaduriaid ymddangosodd mewn mwy nag un rhestr o'r 5 Creadur Mwyaf Marwol?
• Pa greaduriaid ymddangosodd mewn un ardal yn unig?
• Pa greadur newidiodd ei safle fwyaf?
• A wnaeth unrhyw greaduriaid ddiflannu o'ch rhestrau yn gyfan gwbl?
• Faint wnaeth y lleoliad ddylanwadu ar eich penderfyniadau?

Sylwadau i Gloi

Ewch yn ôl i'ch dewis gwreiddiol ar ddechrau'r gweithgaredd hwn.

Ydy'ch syniad o beth sy'n gwneud creadur yn farwol wedi newid?

Beth ydych chi wedi'i ddysgu am y gwahaniaeth rhwng ofn a risg?

Casgliad

Does dim un "creadur mwyaf marwol".

Mae risg yn dibynnu ar nifer o wahanol ffactorau.

Mae gwyddonwyr yn defnyddio tystiolaeth i ddeall risg, ac mae'r dystiolaeth honno yn aml yn herio ein hargraffiadau cyntaf.

Sharks. Snakes. Crocodiles.

These animals often appear in films, books and news stories as some of the world's most dangerous creatures.

But are the animals we fear actually the ones most likely to harm us?

In this activity, you'll investigate a collection of creatures from around the world, examine the evidence, and discover whether appearance matches reality.

By the end, you'll create your own Deadliness Index and decide which creatures truly deserve a place on the leaderboard.

First Impressions

Before investigating the evidence, choose the three creatures you think are most dangerous to humans from the below list.

Don't look up any information yet. Just trust your instincts.

Consider your choices, why those three?

Which creature on this list do you think causes the most human deaths each year?

What influenced your decision?

Do you think the world's deadliest creature is on this list?

Creature Fact-Files

Before you begin: This activity contains images of animals, parasites and other creatures that some people may find frightening or unpleasant. Remember that the aim of this activity is to explore how our perceptions of danger compare with the evidence.

We have created fact files for all these creatures and more. Select an animal to view more.

Selected Fact File:

Exercise:

Work through each Creature Fact File and make notes about anything that surprises you.

As you read, think about:

• Which creatures seem genuinely dangerous to humans?
• Which creatures might be dangerous in ways you did not expect?
• Are there any creatures that seem less dangerous than their reputation suggests?

Once you are ready, return to the three creatures you selected previously as the top three most dangerous to humans.

Do you still agree with your choices?

The Missing Piece

You have now explored the evidence and may even have changed some of your predictions.

But there is still a missing piece of information.

The fact files tell you how each creature can affect humans, but they don't tell you how often those effects occur.

A creature might have sharp teeth, powerful venom or incredible strength, but does that automatically make it one of the deadliest creatures on Earth?

To answer that question, scientists need data.

In this section, you'll investigate real-world evidence about the impact different creatures have on human populations and discover whether your predictions were correct.

Will the deadliest creatures be the ones you expected?

It's time to find out.

Fatality Rankings

Here are the list of animals again. This time, when you click on them it will reveal their ranking in our fatalities table below.

Ranking	Creature	Estimated Human Fatalities (2023-2024*)	Main Cause of Fatalities
1	Mosquito	760,000	Malaria and other viral diseases
2	Human	600,000	Violence and conflict
3	Snake	100,000	Venomous bites
4	Dog	40,000	Rabies virus infection
5	Freshwater Snail	14,000	Parasitic flatworm disease
6	Assassin Bug	8,000	Chagas disease parasite
7	Roundworm	4,000	Intestinal infection and blockages
8	Scorpion	3,000	Venomous stings
9	Tapeworm	2,000	Brain and tissue cyst infection
10	Tsetse Fly	1,500	Sleeping sickness parasite
11	Crocodiles / Alligators	1,000	Ambush attacks
11	Elephant	1,000	Trampling and conflict
13	Hippopotamus	500	Defensive territorial attacks
13	Bees / Wasps / Hornets	500	Severe allergic reactions
15	Lion	300	Predation and territorial attacks
16	Jellyfish	100	Venomous stings
17	Spider	50	Venomous Bites
18	Bear	20	Defensive strikes and maulings
19	Shark	6	Exploratory bites
20	Wolf	5	Defensive or pack attacks

*As published by Our World in Data using the latest 2023/2024 Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME) Global Burden of Disease reports and updated World Health Organization (WHO) epidemiological estimates.

What Makes Something Deadly?

The rankings in the previous section may have surprised you.

Many people imagine dangerous creatures as large predators with sharp teeth, powerful jaws or deadly venom. However, the creatures that have the greatest impact on humans come in many different forms.

To understand why some creatures rank higher than others, we need to explore the different ways that living things can affect humans.

Predators

Predators hunt and kill other animals for food. They often have adaptations such as sharp teeth, claws, speed, camouflage or powerful jaws that help them catch prey.

Examples from this activity include:

• Great White Shark
• Grey Wolf
• African Lion
• Nile Crocodile

Predators are often portrayed as the most dangerous creatures on Earth. However, humans are not usually their preferred prey. In many cases, attacks occur because an animal feels threatened, is defending territory, or mistakes a human for another species.

Think about it: Why do predators appear so often in stories, films and news reports about dangerous animals?

Venomous Creatures

Venomous animals produce toxins that help them defend themselves or capture prey.

Examples include:

• Saw-scaled Viper
• Sydney Funnel-web Spider
• Deathstalker
• Australian Box Jellyfish

Different venoms affect the body in different ways. Some attack the nervous system, while others damage blood vessels, tissues or organs.

Although many venomous creatures are much smaller than humans, their venom can make them extremely dangerous.

Think about it: How can a small animal be more dangerous than a much larger one?

Creatures That Spread Disease

Some creatures do not make humans ill directly. Instead, they spread organisms that cause disease.

Examples include:

• Gambiae Mosquito
• Savanna Tsetse Fly
• Kissing Bug
• Biomphalaria Snail
• Domestic Dog

Vector creatures play an important role in the life cycles of many parasites and pathogens. Without them, many diseases would struggle to spread from one host to another.

However, some animals can also spread disease through bites, saliva, contaminated food or close contact with humans. Dogs are an example of a species that can transmit diseases in some parts of the world.

Think about it: Why might a tiny insect sometimes have a greater impact on human health than a large predator?

Parasites

Parasites live in or on another organism and rely on their host for food, shelter or reproduction.

Examples include:

• Pork Tapeworm
• Human Giant Roundworm

Unlike predators, parasites usually do not kill their hosts quickly. Instead, they survive by exploiting their hosts over long periods of time.

Many parasites have evolved complex life cycles involving multiple hosts and remarkable adaptations that help them survive and spread.

Think about it: Why do you think parasites are often overlooked when people discuss dangerous creatures?

Large Defensive Animals

Not all dangerous animals are predators.

Some large animals can be extremely dangerous when they feel threatened, surprised, or are protecting their young.

Examples include:

• Common Hippopotamus
• African Bush Elephant

These animals do not hunt humans for food, but their size, strength and speed can make encounters extremely dangerous.

Think about it: How might the behaviour of a defensive animal differ from that of a predator?

Humans

Humans are unlike any of the other creatures in this activity.

We can modify environments, develop technology, travel across the globe and communicate complex information.

Humans can affect other humans both directly and indirectly, making them difficult to compare with the other creatures in this investigation.

Think about it: Should humans be included in the same rankings as sharks, parasites and mosquitoes, or do they belong in a category of their own?

The Big Picture

When people think about deadly creatures, they often focus on animals that look frightening.

However, the evidence shows that danger can take many forms.

Some creatures:

• Hunt and kill prey.
• Use venom.
• Spread disease.
• Live as parasites.
• Cause harm when defending themselves.
• Alter environments and affect other species.

Understanding risk means looking beyond appearances and focusing on evidence.

Risk Depends on Location

The fatality rankings showed that some creatures have a much greater impact on humans than many people expect.

However, there is another important factor to consider.

A creature can only pose a risk if people are likely to encounter it.

This means that the deadliest creature may be very different depending on where in the world you live.

Before You Begin

The Creature Fact Files in this activity focus on a single representative species for each type of creature.

In most cases, these species were chosen because they are among the most dangerous, medically important or well-known examples of their group.

For example:

• The Gambiae Mosquito was chosen because it is an important carrier of malaria.
• The Nile Crocodile was chosen because it is known to attack humans.
• The Sydney Funnel-web Spider was chosen because of its medically significant venom.

These examples do not represent every species within that group.

When completing this challenge, think about both the example species and the wider type of creature it represents.

What Should You Consider?

When creating your rankings, think carefully about:

• How does this creature affect humans?
• Does it attack humans directly?
• Does it use venom?
• Does it spread disease?
• Does it act as a parasite or host?
• Is it found in the region you are considering?
• How likely are people to encounter it?
• How common is the risk in that region?

For example, the Domestic Dog can spread rabies in some parts of the world. However, rabies is extremely rare in Wales, so dogs might be ranked differently there than in parts of Africa.

Remember:

A dangerous creature does not always create the same level of risk everywhere.

Challenge 1: Africa

Imagine you are assessing the risks faced by people living in Africa.

Create your Top 5 Deadliest Creatures for Africa.

Explain your choices.

Challenge 2: Australia

Imagine you are assessing the risks faced by people living in Australia.

Create your Top 5 Deadliest Creatures for Australia.

Explain your choices.

Challenge 3: Wales

Imagine you are assessing the risks faced by people living in Wales.

Create your Top 5 Deadliest Creatures for Wales.

Explain your choices.

Reflection

Compare your three rankings.

• Which creatures appeared in more than one Top 5 list?
• Which creatures only appeared in one region?
• Which creature changed position the most?
• Did any creatures disappear from your rankings completely?
• How much did location influence your decisions?

Final Thoughts

Return to your original selection from the beginning of this activity.

Has your idea of what makes a creature deadly changed?

What have you learned about the difference between fear and risk?

Conclusion

There is no single "deadliest creature".

Risk depends on many different factors.

Scientists use evidence to understand risk, and that evidence often challenges our first impressions.